Wodór zyskuje na znaczeniu

W piątek 26 lutego rozpoczęły się konsultacje Krajowego Programu Odbudowy. Dokument zawiera propozycje reform i inwestycji w związku z sytuacją gospodarczą spowodowaną przez COVID-19. KPO potwierdza dotychczasowy kierunek związany z polityką wodorową oraz rozwojem technologii opartych na wodorze.


Autorzy KPO podkreślają, że Polska Strategia Wodorowa będzie przyjmowana stopniowo do roku 2030 z perspektywą do 2040. Celem jest „rozwój rynku wodoru i innych paliw alternatywnych oraz ich wykorzystania na rzecz osiągnięcia neutralności klimatycznej i wzmocnienia konkurencyjności polskiej gospodarki”.


Wśród proponowanych rozwiązań znalazły się działania na rzecz zmiany legislacji i ułatwień prawnych, które zachęcą do stopniowego wykorzystania OZE dla potrzeb elektrolizy, rozwój partnerstw publiczno-prywatnych wspierających rozwój, produkcję, magazynowanie oraz transport niskoemisyjnego, w tym odnawialnego, wodoru np. poprzez powołanie Centrum Technologii Wodorowych. W KPO znalazły się również informacje o przygotowaniu i uruchomieniu kolejnych grantów i dofinansowań rządowych na rzecz wypracowywania nowych technologii wodorowych, a także upowszechniania wiedzy nt. tego paliwa.


Programy będą kierowane do przedsiębiorców, jednostek samorządu terytorialnego, instytucji badawczych, firm paliwowych, zarządców dróg oraz innych podmiotów zainteresowanych rozwojem technologii wodorowych. Debaty na temat KPO planowane są 2, 4 i 9 marca 2021 roku.

Fot. www.gov.pl

Ekologiczne samochody na pastę

Zespół ekspertów z Instytutu Fraunhofera Produkcji Technologii i Zaawansowanych Materiałów IFAM w Niemczech opracował specjalne paliwo wodorowe w formie pasty. Wysoka gęstość, odporność na wysoką temperaturę oraz łatwość aplikacji sprawiają, że POWERPASTE może stać się dobrą alternatywą dla benzyny. Pasta wodorowa ma być przechowywana w pojeździe w formie specjalnego wkładu. Gdy się skończy, użytkownik po prostu wymienia wkład oraz napełnia zbiornik paliwowy wodą.

Dziesięciokrotnie wyższa gęstość energetyczna sprawia, że pojazdy zasilane takim paliwem przejadą bez konieczności tankowania odległości porównywalne lub nawet większe niż na tradycyjnej benzynie. Wysoka trwałość termiczna sprawia, że pojazd może bezpiecznie stać na słońcu.

Według niemieckich badaczy, pastę można by wykorzystać nie tylko w przypadku pojazdów lądowych, ale też np. dronów. Obecnie Instytut buduje pilotażową fabrykę pasty w Braunschweig. Otwarcie ma nastąpić jeszcze w tym roku. Wtedy zakład będzie produkował około 4 tony POWERPASTE rocznie.

Rusza pilotażowy nabór w programie Nowa Energia

NFOŚiGW wesprze technologię produkcji i przesyłu czystego wodoru. 2,5 miliarda złotych zostanie przeznaczone m.in. na dostosowanie infrastruktury do transportu i magazynowania, a także wykorzystania wodoru w transporcie drogowym, kolejowym i wodnym.


W programie Nowa Energia liczy się innowacyjność, opłacalność ekonomiczna rozwiązania, a także możliwość połączenia potencjału różnych sektorów rynkowych. Szanse na dofinansowanie mają przede wszystkim przedsiębiorcy, którzy planują uruchomić produkcję nowego wyrobu w zakresie gospodarki wodorowej lub wdrożyć nową technologię wodorową we własnej działalności.


Oferenci mogą ubiegać się o pożyczkę do 85% kosztów. Mają też możliwość premii innowacyjnej w wysokości do 20%. kapitału wypłaconej pożyczki po uzyskaniu efektu rzeczowego, ale nie więcej niż 10 mln zł. Istnieje również możliwość uzyskania dodatkowego dofinansowania na ew. prace badawcze i rozwojowe. Beneficjenci, którzy zdecydują się na powtórzenie wdrożenia i skalowanie wdrożonej technologii mogą liczyć na umorzenie do 25% pożyczki.

ZDG TOR i Railway Business Forum wnoszą poprawki do strategii wodorowej

Eksperci z obydwu instytucji dostrzegli przede wszystkim konieczność uszczegółowienia niektórych zapisów. Uważają, że należy lepiej powiązać cele polityki wodorowej z innymi krajowymi i unijnymi dokumentami strategicznymi.


Zdaniem RBF i ZDG TOR, w projekcie brakuje szczegółowych rozwiązań dotyczących okresu po 2030 roku. Istotnym aspektem byłoby zróżnicowanie wsparcia w zależności od poziomu zaawansowania wdrażanej technologii, a także jej czystości oraz wpływu na środowisko. Aby to było możliwe potrzeba jest też większa precyzja w definicji wodoru.
W prognozach brakuje możliwości ewentualnego zwiększenia nakładów inwestycyjnych wraz ze wzrostem popytu na wodór oraz uzasadnienia merytorycznego dla planowanych wydatków 2 mld zł do 2025 roku oraz 15 mld do 2030 roku.


Strategia nie zachęca indywidualnych właścicieli do wymiany pojazdów na napędzane wodorem, brakuje też wsparcia dla podmiotów chcących uruchamiać ogólnodostępne stacje tankowania.
W odniesiono do transportu kolejowego, wskazano na potrzebę wytypowania linii kolejowych, których elektryfikacja jest niecelowa, a które można w związku z tym przeznaczyć do pilotażowego wprowadzenia trakcji wodorowej. Zdaniem ekspertów szansą z kolei dla transportu kolejowego mogłoby być wykorzystanie wodoru odpadowego z zakładów przemysłowych tam, gdzie znajdują się bocznice kolejowe.

Zbyt mało uwagi poświęcono różnym formom wsparcia w etapie początkowym rozwoju rynku np. w formie dofinansowanych programów pilotażowych, zwłaszcza w sektorze kolei pasażerskiej i transportu intermodalnego.

Trzy polskie miasta uruchomią stacje tankowania wodoru

Poznań, Chełm i Włocławek dzięki dotacji z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zakupią ponad 100 autobusów z napędem wodorowym. W ramach tych funduszy powstaną również dwie stacje.


Barierą w rozwoju technologii wodorowej w Polsce jest brak odpowiednio dostosowanych stacji paliw. Coraz więcej firm i samorządów przeznacza środki na rozwój infrastruktury zeroemisyjnej.


Wychodząc naprzeciw potrzebie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) wprowadziła do umów na dzierżawę miejsc obsługi podróżnych (MOP) zapisy zachęcające do rozwijania oferty instalacji stacji wodorowych. Dzierżawcom, którzy zdecydują się na takie rozwiązanie przysługuje zwolnienie z czynszu od przychodu uzyskanego ze sprzedaży wodoru przez pięć lat od dnia dokonania pierwszej transakcji sprzedaży wodoru
Na razie zapisy umowy dotyczące budowy na MOP stacji wodorowych są fakultatywne, ale GDDKiA nie wyklucza wdrożenia ich jako obligatoryjnych, jeśli liczba aut zasilanych wodorem będzie w Polsce rosła.

Cztery firmy w konkursie NCBiR na ekologiczne samochody dostawcze

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wyłoniło cztery firmy w programie E-VAN, którego celem jest stworzenie polskiego samochodu dostawczego o napędzie elektrycznym i wodorowym. Na czele znalazł się Innovation AG, startup ze Zgorzelca. Dotację w wysokości 3 mln zł na dalsze badania otrzymały również spółka Sobiesława Zasady, warszawki Instytut Elektrotechniki oraz wodorowa Syrena z Kutna wraz z Ekoenergetyką i Mpower.


Celem programu jest opracowanie pojazdów o ładowności przynajmniej jednej tony oraz przejeżdżających na jednym ładowaniu 250 (pojazd bateryjny) do 400 km (pojazd napędzany przez ogniwa paliwowe). W ramach konkursu oceniane były wstępna koncepcja techniczna i biznesowa oraz potencjał badawczo rozwojowy podmiotu. Do II etapu, zgodnie z założeniami konkursu, przeszły dwa najlepsze projekty dostawczaków elektrycznych i dwa najlepsze projekty wodorowe.

NFOŚiGW ogłasza nabór wniosków na niskoemisyjny transport

4 stycznia 2021 roku Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił nabór wniosków do programu „Zielony transport publiczny. Środki w wysokości 1,3 miliarda złotych zostaną przyznane na rozwiązania obniżające wykorzystanie paliw emisyjnych w transporcie publicznym.

Jest to szansa dla samorządów i innych operatorów zbiorowego transportu publicznego na dofinansowanie zakupu lub leasingu nowych autobusów i trolejbusów elektrycznych, o napędzie zasilanym wodorem oraz budowę lub modernizację infrastruktury potrzebnej do eksploatacji takich pojazdów. Pomoc można uzyskać w formie dotacji lub pożyczki.

Działania na rzecz propagowania wodoru są istotnym elementem polityki tzw. Europejskiego Zielonego Ładu. W Polsce za jego wdrożenie odpowiada Ministerstwo Klimatu i Środowiska. W pierwszej połowie 2021 ma zostać przyjęta polska strategia wodorowa. Ma to być pierwszy krok do stworzenia w naszym kraju całej gałęzi gospodarki opartej na wodorze.

PKN Orlen kupił biogazownię

PKN Orlen rozwija nowe segmenty biznesowe, inwestując zwłaszcza w źródła energii odnawialnej. Spółka nabyła zakład w gminie Rawa Mazowiecka, który wykorzystuje do procesu fermentacji pozostałości z tłoczenia jabłek. Jego położenie w okolicach rozległych terenów sadowniczych oznacza stały dostęp do surowca potrzebnego do produkcji biogazu. Aktualnie instalacja wykorzystywana jest do wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej na rynku lokalnym. W przyszłości Orlen planuje przekształcić biogazownię w wytwórnię biometanu. Rozbudowa zakładu tak, aby produkował ok. 7 mln sześc. Biometanu rocznie ma się rozpocząć w 2022 roku.


Zakup Bioenergy Project to pierwsza transakcja Orlenu zmierzająca do rozwoju produkcji biogazu. Spółka planuje również tworzenie swoich instalacji. W lipcu 2020 roku podpisała list intencyjny w tej sprawie ze spółką H.CEGIELSKI-POZNAŃ, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa i Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu. Współpraca zakłada budowę biogazowni w gospodarstwach rolnych. Wykonawcą zakładów ma być H.CEGIELSKI-POZNAŃ, która posiada licencję na produkcję innowacyjnych biogazowni opartych o polski patent, należący do Dynamic Biogas.

Wodór szansą dla Polski

Na świecie wciąż brakuje projektów wdrożeniowych produkcji niebieskiego i zielonego wodoru. Eksperci wskazują, że jest to szansa dla Polski na dogonienie europejskich prekursorów technologii wodorowej. Już dziś nad zastosowaniem wodoru do potrzeb transportowych pracuje PKN Orlen. Do końca 2021 roku spółka wybuduje we Włocławku hub wodorowy. Wodór był jednym z wiodących tematów zakończonego już Europejskiego Kongresu Gospodarczego.


Analitycy wskazują, że technologicznie takie kraje Holandia, Niemcy czy Wielka Brytania wyprzedzają nas mniej więcej o dekadę. Jednak uznając strategiczne znaczenie wodoru dla krajowej gospodarki Rada Ministrów niedawno powołała na stanowisko pełnomocnika rządu ds. gospodarki wodorowej Krzysztofa Kubowa. Do końca 2020 roku strategia wodorowa ma trafić do konsultacji międzysektorowych tak, aby w pierwszym kwartale 2021 posłużyła za podstawę dalszych bardziej szczegółowych rozwiązań legislacyjnych.


Zdaniem Krzysztofa Kochanowskiego, prezesa Hydrogen Poland, największy potencjał ma obecnie rozwój technologii zielonego wodoru, powstającego z nadwyżek energii odnawialnej. Polityka Unii Europejskiej do 2050 roku zakłada, że aż 450 mld euro trafi na wsparcie działań związanych z wodorem zielonym, a zaledwie 18 mld na wodór niebieski i szary.

Jednak bez pobudzenia rynku i stworzenia dużym publicznym graczom dogodnych warunków do przejścia na technologię wodorową nie ma szansy na polską wodorową rewolucję. Krajowe spółki obecnie coraz mocniej inwestują w sektor wodorowy. Jacek Smoczyński, ekspert ds. paliw alternatywnych w PKN Orlen, podkreśla, że budowa segmentu wodorowego jest dla koncernu kwestią strategiczną. Już dziś Orlen pracuje nad pozyskaniem wodoru w procesach petrochemicznych. Do końca 2021 roku we Włocławku ma powstać hub wodorowy przetwarzający do 600 kg oczyszczonego wodoru na godzinę. W ramach inwestycji powstanie instalacja produkująca paliwo wodorowe, infrastruktura logistyczna, a także stacje tankowania.Nie możemy czekać. Rozmawiamy z samorządami i staramy się kreować popyt na wodór. Mamy już podpisane pierwsze listy intencyjne i prowadzimy rozmowy z Poznaniem, Płockiem i Włocławkiem.


– Władze lokalne muszą mieć pewność, że jeśli zainwestują w środki transportu napędzane wodorem, będą miały dostęp do krajowej produkcji paliwa – mówi Smoczyński. Nowoczesne stacje wodorowe umożliwią tankowanie nie tylko autobusów miejskich, ale również samochodów osobowych. Obecnie Orlen analizuje również lokalizacje poza miastami. Rozpoczął również współpracę z PESA Bydgoszcz – jej celem jest stworzenie pierwszej polskiej lokomotywy zasilanej wodorem. Prototyp będzie wykorzystywany na potrzeby logistyczne PKN Orlen.

Swoje projekty wodorowe prowadzą również pozostałe firmy – LOTOS w ramach projektu współfinansowanego ze środków unijnych „Pure H2” wybuduje instalacje oczyszczania i dystrybucji wodoru oraz dwóch stancji tankowania wzdłuż dróg sieci bazowej TEN-T w Gdańsku i Warszawie. Również PGiNG pracuje nad zastosowaniem wodoru, m.in. w energetyce.